Zonnenbaars

Algemene kenmerken

De zonnenbaars (geslacht Lepomis) behoort tot de familie van de zonnebaarzen (Centrarchidae). Het zijn relatief kleine tot middelgrote vissen met een hoog, zijdelings afgeplat lichaam. Hun bek is klein, maar sterk genoeg om allerlei prooien te grijpen.

Wat hen meteen herkenbaar maakt, zijn:

• Felle kleuren (blauw, groen, geel, oranje en rood)

• Een donkere vlek aan de achterrand van het kieuwdeksel, vaak omrand met rood of oranje

• Stekelige rugvinnen die bescherming bieden tegen roofdieren

Verspreiding

Zonnenbaarzen komen oorspronkelijk uit Noord-Amerika, maar zijn inmiddels ook in delen van Europa geïntroduceerd. In sommige landen worden ze beschouwd als exotische of invasieve soorten, omdat ze invloed kunnen hebben op inheemse vispopulaties.

Leefgebied

Ze leven vooral in:

• Stilstaand of langzaam stromend zoet water

• Meren, vijvers, plassen en rustige rivieren

• Gebieden met veel waterplanten, wortels of stenen

Zonnenbaarzen houden van warm water en zijn vaak te vinden in ondiepe zones waar de zon het water opwarmt.

Voedsel

Zonnenbaarzen zijn roofdieren en eten onder andere:

• Insecten en insectenlarven

• Kleine kreeftachtigen

• Slakken

• Wormen

• Kleine vissen en vislarven

Jonge zonnenbaarzen eten vooral plankton en kleine ongewervelden.

Gedrag

• Ze zijn territoriaal en kunnen agressief zijn tegenover andere vissen

• Vooral mannetjes verdedigen fel hun gebied

• Ze zijn nieuwsgierig en reageren snel op beweging

Door hun gedrag worden ze vaak gemakkelijk gevangen door sportvissers.

Voortplanting

Tijdens de paartijd (meestal in het voorjaar of de vroege zomer):

1. Graaft het mannetje een nest in zand of grind

2. Lokt hij meerdere vrouwtjes naar het nest

3. Na het afzetten van de eitjes bewaakt het mannetje het nest en de jongen

4. Hij jaagt indringers actief weg

Dit zorgzame gedrag is opvallend voor vissen.

Relatie met de mens

• Populair als aquariumvis (vooral jonge exemplaren)

• Bekend als sportvis vanwege hun bijtgedrag

• Soms ongewenst in natuurwateren door hun invloed op andere soorten

Bijzonderheden

• Ze kunnen hun kleur veranderen afhankelijk van stemming, voortplanting of omgeving

• Ondanks hun kleine formaat zijn ze moedige vechters

• Ze hebben een relatief lange levensduur voor kleine vissen