Winde

Wat is de winde?

De winde is een zoetwatervis uit de karperachtigen. Het is een slanke, sterke vis die bekendstaat om zijn snelle groei, zilverachtige glans en zijn actieve gedrag in stromend water. De vis wordt soms verward met andere soorten zoals de blankvoorn of de kopvoorn, maar heeft eigen, duidelijke kenmerken.

Uiterlijke kenmerken

• Lichaamsvorm: slank en torpedovormig

• Lengte: gemiddeld 30–50 cm, maar uitschieters tot 80 cm komen voor

• Kleur:

  • jong: zilver

  • volwassen: meer goudachtig

• Vinnen: vaak oranje of roodachtig getint

• Kop & bek: relatief kleine kop met een eindstandige bek (dus recht naar voren gericht)

Leefgebied

• De winde komt voor in Europa en West-Azië.

• In Nederland leeft hij vooral in:

  • rivieren (Rijn, Maas, IJssel)

  • kanalen

  • grote meren

  • wateren met lichte stroming

• Hij houdt van helder water en verblijft vaak bij bruggen, kribben, obstakels of plantenbedden.

Leefwijze en gedrag

• De winde is schuw maar actief, vooral in scholen.

• In het voorjaar trekken ze stroomopwaarts om te paaien.

• Ze zwemmen vaak net onder de oppervlakte, zeker in warmere maanden.

Voeding

De winde is een omnivoor, met een gevarieerd dieet:

• insecten en larven

• kleine vissen

• wormen

• slakjes

• plantaardig materiaal

• soms aas of brood in stedelijke wateren

Jonge windes eten vooral kleine ongewervelden; volwassenen schakelen over op grotere prooien.

Voortplanting

• Paaitijd: april – juni

• De winde zet eitjes af in ondiep, stromend water op grind of planten.

• Vrouwtjes kunnen tienduizenden eieren leggen.

• De jonge visjes groeien snel en vormen vaak grote scholen.

Relatie met de mens

Sportvisserij

De winde is populair onder vissers omdat:

• hij sterk vecht

• hij groot kan worden

• hij aantrekkelijk jaagt aan de oppervlakte

Ecologische rol

• Hij helpt insectenpopulaties in balans te houden

• Dient als prooi voor roofvissen zoals snoek en snoekbaars

Uitzetting

De winde is in sommige landen uitgezet als siervis (bijv. goudwinde in tuinvijvers), een goudkleurige variant die niet in het wild voorkomt.