Scholekster

08-12-2025

Wat is de scholekster?

De scholekster is een opvallende zwart-witte kustvogel met een lange, rechte, feloranje snavel en roze poten. In Nederland is hij een van de bekendste vogels van de kust en het wad.

Uiterlijk

  • Kleur: Bovenkant zwart, onderkant wit

  • Snavel: Lang, recht, fel oranje/rood

  • Ogen: Rode oogring, donkere iris

  • Poten: Roze

  • Grootte: Ongeveer 40–45 cm, dus vergelijkbaar met een kleine meeuw

  • Vluchtbeeld: Opvallende zwart-witte vleugeltekening

Leefgebied

  • Komt veel voor langs kusten, vooral op de Wadden, Zeeland, strandvlaktes, en kwelders.

  • Zit ook geregeld in het binnenland, bijvoorbeeld op graslanden en zelfs op platte daken in steden.

Gedrag

  • Luidruchtig: Bekend om zijn scherpe, herhaalde "kie-kip-kip" roep.

  • Territoriaal: Verdedigt fanatiek nestplekken.

  • Sociaal: In de winter vaak in groepen te zien.

  • Vlucht: Snelle, rechte vlucht met krachtige vleugelslagen.

Voeding

De scholekster is gespecialiseerd in schelpdieren:

  • mosselen

  • kokkels

  • oesters

Hij gebruikt zijn sterke snavel om schelpen open te wrikken of de sluitspieren door te steken.
In het binnenland eet hij ook:

  • regenwormen

  • insecten

  • larven

Voortplanting

  • Nest: Een eenvoudig kuiltje in zand, grind of schelpen.

  • Legsel: Meestal 2–4 eieren, bruin gevlekt.

  • Broedduur: Ongeveer 24–27 dagen.

  • Jongen: Zijn nestvlieders; na uitkomen lopen ze meteen rond, maar worden lange tijd gevoerd.

Op daken broeden ze steeds vaker, omdat dat veiliger is voor vossen en andere roofdieren.

Levensduur en trekgedrag

  • Kan 20–40 jaar oud worden; sommige individuen worden extreem oud.

  • Nederlandse scholeksters blijven vaak in de regio, maar noordelijke populaties trekken in de winter zuidelijker.

Status

Hoewel de soort nog veel voorkomt, is de populatie afgenomen door:

  • verlies van leefgebied

  • voedseltekorten

  • verstoring

  • predatie van nesten

De soort krijgt daarom aandacht binnen natuurbeheer.

Bijzondere weetjes

  • Scholeksters hebben individuele technieken om schelpen te openen: wrikken, hameren of steken.

  • Ze zijn zeer trouw aan hun partner én territorium; sommige paren blijven tientallen jaren samen.

  • De soort staat bekend om zijn alarmgedrag: ze slaan al snel alarm en waarschuwen andere vogels.