Roze pelikaan

De roze pelikaan (Pelecanus onocrotalus), ook wel bekend als de grote witte pelikaan of gewone pelikaan, is een indrukwekkende watervogel die behoort tot de familie van de pelikanen (Pelecanidae). Deze soort valt op door zijn grote formaat, prachtige roze-achtige verenkleed en zijn enorme snavel met een karakteristieke keelzak.

Uiterlijk

• Grootte: De roze pelikaan is een van de grootste pelikanensoorten, met een lichaamslengte van 140–180 cm en een spanwijdte van 226–360 cm. Hij weegt doorgaans 10–11 kg.
• Verenkleed: Volwassen roze pelikanen hebben een overwegend lichtroze tot wit verenkleed, met een vleugje geel op de borst. Tijdens het broedseizoen kan de roze kleur intenser worden.
• Snavel: Hun lange snavel is blauwgrijs met een gele tot oranjerode keelzak, die een opvallend kenmerk van de soort is. De keelzak wordt gebruikt om vis te vangen.
• Poten: Ze hebben roze poten met zwemvliezen.

Leefgebied

De roze pelikaan leeft in warme streken van Europa, Azië en Afrika. Zijn natuurlijke habitat omvat:

• Zoetwatermeren, moerassen en lagunes met veel ondiep water.
• Broedplaatsen worden vaak gevonden in gebieden met rietvelden of geïsoleerde eilanden.

Belangrijke populaties komen voor in gebieden zoals Zuidoost-Europa (bijv. de Donaudelta), Centraal-Azië, en delen van Afrika (met name in Ethiopië en rond de Grote Meren).

Gedrag en dieet

• Voeding: Roze pelikanen zijn piscivoren (visseneters). Ze werken vaak samen in groepen om vissen naar ondiep water te drijven, waar ze hun snavels gebruiken om de vis te scheppen.
• Sociale structuur: Het zijn zeer sociale vogels die in grote kolonies leven, zowel tijdens het broeden als daarbuiten.
• Vliegen: Ondanks hun omvang zijn roze pelikanen uitstekende vliegers. Ze vliegen vaak in een V-formatie om energie te besparen.

Voortplanting

• Nest: Ze bouwen eenvoudige nesten van takken, gras en riet, meestal op de grond of in lage struiken.
• Eieren: Vrouwtjes leggen meestal 1–3 eieren per legsel. Beide ouders broeden de eieren uit, wat ongeveer 29–36 dagen duurt.
• Kuikens: De jongen worden gevoerd met halfverteerde vis die door de ouders wordt opgebraakt. Ze zijn na ongeveer 3 maanden zelfstandig.

Bedreigingen en bescherming

Hoewel de roze pelikaan op sommige plaatsen nog talrijk is, heeft de soort te maken met diverse bedreigingen:

• Habitatverlies: Drainage van wetlands en verstoring van broedgebieden vormen grote risico's.
• Visserij: Concurrentie met vissers en soms directe vervolging hebben een negatieve impact.
• Klimaatverandering: Droogte en veranderende waterstanden kunnen hun leefgebieden aantasten.

De roze pelikaan staat vermeld als "Least Concern" (niet bedreigd) op de Rode Lijst van de IUCN, maar lokale populaties kunnen kwetsbaar zijn. Beschermingsprojecten richten zich vaak op het behoud van wetlands en broedgebieden.

Interessante feiten

• Vliegvermogen: Roze pelikanen kunnen urenlang zweven op thermiek, waardoor ze enorme afstanden kunnen afleggen.
• Samenwerking: Ze vissen vaak in groepen, waarbij ze synchroon samenwerken om hun prooi efficiënter te vangen.
• Oudste vermelding: Deze soort wordt al duizenden jaren afgebeeld in kunst, zoals in Egyptische hiërogliefen.

Wil je meer weten over een specifiek aspect van de roze pelikaan, zoals hun broedgedrag of interacties met mensen? Laat het me weten!