Reuze zoetwaterpijlstaartrog

Algemene beschrijving

De reuzenzoetwaterpijlstaartrog (Urogymnus polylepis, vroeger Himantura chaophraya) behoort tot de pijlstaartroggen. In tegenstelling tot de meeste roggen leeft deze soort uitsluitend in zoet water.

• Schijfvormig lichaam: zeer plat en rond tot ovaal

• Kleur: meestal grijsbruin tot donkerbruin aan de bovenkant, licht van onder

• Staart: lang en zweepachtig, met één (soms meerdere) giftige stekels

Grootte en gewicht

Deze soort staat bekend als een absolute reus:

• Schijfdiameter: tot ongeveer 2 meter

• Totale lengte (incl. staart): meer dan 4 meter

• Gewicht: kan boven de 600 kilogram uitkomen

Daarmee behoort hij tot de zwaarste zoetwatervissen die bestaan.

Verspreiding en leefgebied

De reuzenzoetwaterpijlstaartrog komt voor in Zuidoost-Azië, vooral in grote rivieren zoals:

• Mekong

• Chao Phraya

• Mae Klong

• Andere grote riviersystemen in Thailand, Cambodja en omliggende landen

Hij leeft vooral op zanderige of modderige rivierbodems, waar hij zich vaak ingraaft en vrijwel onzichtbaar wordt.

Gedrag en levenswijze

• Bodem bewoner: brengt het grootste deel van zijn leven op of in de rivierbodem door

• Schuw en rustig: niet agressief, ontwijkt mensen

• Solitaire soort: leeft meestal alleen

• Actief vooral 's nachts, wanneer hij jaagt

Ondanks zijn enorme formaat is het een opvallend kalm dier.

Voedsel

Het dieet bestaat voornamelijk uit:

• Weekdieren (zoals slakken en mosselen)

• Schaaldieren

• Wormen

• Kleine vissen

Hij gebruikt zijn sterke kaken en platte tanden om harde schalen te kraken.

Voortplanting

• Levendbarend: de jongen ontwikkelen zich in het lichaam van het vrouwtje

• Weinig nakomelingen per keer, wat de soort kwetsbaar maakt

• Jongen worden relatief groot geboren en zijn direct zelfstandig

De voortplanting verloopt traag, wat herstel van populaties moeilijk maakt.

Giftige stekel

De staartstekel:

• Bevat krachtig gif

• Wordt alleen gebruikt ter zelfverdediging

• Kan ernstige verwondingen veroorzaken bij mensen als men erop gaat staan of het dier bedreigt

Aanvallen zijn zeldzaam en vrijwel altijd het gevolg van onbedoeld contact.

Relatie met de mens

• Wordt soms per ongeluk gevangen door vissers

• Is geen commerciële vis, maar raakt verstrikt in netten

• Wordt in sommige regio's als mythisch of heilig gezien

Door zijn verborgen leefwijze zien zelfs lokale bewoners hem zelden.

Bedreigingen

De soort staat onder zware druk door:

• Overbevissing

• Vernietiging van leefgebied

• Dam- en rivierprojecten

• Watervervuiling

Omdat hij langzaam groeit en zich weinig voortplant, is hij extreem gevoelig voor verstoring.

Bijzonderheden

• Kan jarenlang onopgemerkt in een rivier leven

• Wordt soms pas ontdekt wanneer hij per toeval wordt gevangen

• Wordt gezien als een levend fossiel van grote riviersystemen