Payara

De Payara is een opvallende en bijna mythisch ogende roofvis uit Zuid-Amerika. Hij staat vooral bekend om zijn extreem lange, dolkachtige tanden, wat hem de bijnaam "vampier vis" heeft opgeleverd.

Algemene beschrijving

De Payara behoort tot de zalmachtigen (familie Characidae) en komt vooral voor in grote, snelstromende rivieren. Hij heeft een langgerekt, gespierd lichaam dat gebouwd is voor snelheid en kracht. Zijn kleur is meestal zilverachtig tot staalgrijs, soms met een lichte blauwgroene glans.

Wat hem direct onderscheidt zijn de twee enorme ondertanden in de onderkaak. Deze tanden kunnen bij volwassen exemplaren tot 10–15 centimeter lang worden en passen precies in speciale holtes in de bovenkaak wanneer de bek gesloten is.

Leefgebied

De Payara leeft in:

• De Orinoco

• De Amazone

• De Paraná en omliggende riviersystemen

Hij geeft de voorkeur aan kolkend, zuurstofrijk water, vaak bij stroomversnellingen, watervallen en diepe rivierkanalen. Stilstaand water vermijdt hij meestal.

Gedrag en jacht

De Payara is een agressieve, visetende roofvis. Hij jaagt vooral op kleinere vissen en gebruikt zijn snelheid om prooien te overvallen.
Zijn lange tanden zijn niet bedoeld om te kauwen, maar om:

• Prooien te doorboren

• Slippende vissen vast te pinnen

• Ontsnappen vrijwel onmogelijk te maken

Hij jaagt vaak in de schemering of in troebel water, waar hij vertrouwt op snelle reflexen en scherpe zintuigen.

Grootte

• Gemiddelde lengte: 80–100 cm

• Uitschieters: meer dan 120 cm

• Gewicht: tot 18 kg of meer

Voortplanting

Over de voortplanting is relatief weinig bekend. Men denkt dat de Payara tijdens het regenseizoen migreert naar specifieke paaigebieden, waar de stroming helpt bij het verspreiden van de eieren. Er is geen ouderzorg.

Relatie met mensen

• Sportvissers beschouwen de Payara als een van de meest spectaculaire vangsten ter wereld vanwege zijn kracht en sprongen.

• Voor mensen is hij niet actief gevaarlijk, maar zijn tanden kunnen ernstige verwondingen veroorzaken als hij verkeerd wordt vastgepakt.

• Inheemse bevolkingen respecteren de vis en zien hem vaak als een symbool van kracht en gevaar.

Bijzonderheden

• Zijn tanden groeien continu en kunnen afbreken zonder probleem.

• Hij kan razendsnel accelereren in sterke stroming.

• Door zijn uiterlijk wordt hij vaak vergeleken met prehistorische vissen