Mol

De mol: het mysterieuze dier onder de grond

De mol is een klein zoogdier dat bijna zijn hele leven onder de grond leeft. In Nederland en België gaat het meestal over de Europese mol: Europese mol.

Hoe ziet een mol eruit?

Een mol is perfect gebouwd om te graven:

• Fluweelachtige zwarte of donkergrijze vacht
• Kleine ogen die nauwelijks kunnen zien
• Geen zichtbare oren
• Grote, brede voorpoten als scheppen
• Lang, gevoelig neusje
• Meestal 11–16 cm lang
• Gewicht: ongeveer 70–130 gram

De vacht kan in alle richtingen plat liggen. Daardoor kan een mol makkelijk vooruit én achteruit door tunnels bewegen zonder vast te zitten.

Leeft bijna volledig onder de grond

Mollen maken enorme tunnelnetwerken:

• Oppervlaktetunnels → vlak onder het gras, om voedsel te zoeken
• Diepe tunnels → vaste routes en nestkamers
• Nestkamer → vaak bekleed met droog gras of bladeren

De aarde die ze uitgraven komt omhoog als een molshoop.

Een actief mollengebied kan honderden meters aan gangen bevatten.

Wat eet een mol?

De mol is een echte vleeseter.

Favoriete voedsel:

• Regenwormen
• Insectenlarven
• Kevers
• Slakken
• Duizendpoten

Een mol eet soms bijna zijn eigen lichaamsgewicht per dag. Zonder eten kan hij snel sterven.

Leuk detail:
Mollen bewaren soms regenwormen levend in voorraadkamers. Ze bijten het voorste deel van de worm zodat die niet wegkruipt maar wel blijft leven.

Kan een mol zien?

Ja, maar slecht.

De kleine oogjes onderscheiden vooral:

• licht
• donker
• beweging dichtbij

Onder de grond heeft scherp zicht weinig nut. Daarom vertrouwt een mol vooral op:

• tast
• geur
• trillingen in de bodem

Zijn neus is extreem gevoelig.

Hoe snel graven ze?

Heel snel.

Een mol kan:

• tientallen meters tunnel per dag maken
• zich verrassend snel door gangen bewegen
• aarde wegduwen met krachtige schouders

Hun lichaam werkt bijna als een levende graafmachine.

Zijn mollen blind?

Dat wordt vaak gezegd, maar het klopt niet helemaal.

Mollen zijn:

• niet blind
• maar wel slechtziend

Hun ogen zijn klein omdat zicht onder de grond minder belangrijk is.

Hebben mollen vijanden?

Ja.

Roofdieren van mollen:

• uilen
• vossen
• katten
• roofvogels
• marters

Maar omdat ze meestal ondergronds leven, zijn ze relatief veilig.

Voortplanting

In het voorjaar zoeken mannetjes vrouwtjes op.

• Draagtijd: ongeveer 4 weken
• Meestal 3–5 jongen
• Jonge mollen verlaten later het nest om een eigen territorium te zoeken

Mollen leven meestal alleen. Ze zijn behoorlijk territoriaal.

Waarom maken mollen hopen?

Molshopen ontstaan doordat de mol:

1. aarde losgraaft
2. die omhoog duwt
3. overtollige grond naar buiten werkt

Voor tuiniers zijn ze soms irritant, maar eigenlijk helpen mollen ook:

• ze verluchten de bodem
• eten schadelijke insectenlarven
• verbeteren bodemstructuur

Winterslaap?

Nee.

Mollen houden geen echte winterslaap. Ze blijven actief in de winter, diepere tunnels gebruikend wanneer de bodem koud wordt.

Bijzondere feiten

• Een mol kan uitstekend zwemmen.
• Hij heeft extra veel hemoglobine in zijn bloed om met weinig zuurstof te leven.
• De snuit bevat speciale tastorganen.
• Mollen kunnen aardtrillingen voelen.
• Hun speeksel kan wormen tijdelijk verlammen.

In folklore en cultuur

De mol verschijnt vaak als symbool voor:

• verborgen werk
• geheimzinnigheid
• blindheid
• iemand die "ondergronds" opereert

In spreekwoorden betekent "een mol" soms ook een spion of infiltrant.

Beschermd dier?

In veel Europese landen mag je mollen niet zomaar doden zonder reden. Ze spelen namelijk een nuttige rol in ecosystemen.

Verschillende soorten

Er bestaan tientallen molsoorten wereldwijd, waaronder:

• sterneusmol
• desman
• Japanse mol
• Amerikaanse molsoorten

De bekendste in Europa blijft de Europese mol.