Hamerhoofdplatworm

Wat is een hamerhoofdplatworm?

De hamerhoofdplatworm is een landplatworm (geen regenworm) en behoort tot het geslacht Bipalium. Hij dankt zijn naam aan zijn platte, waaiervormige kop, die lijkt op een hamer of halve maan.

Uiterlijk

• Lang, plat lichaam (meestal 5–30 cm, soms langer)

• Kop is duidelijk breder dan het lichaam

• Vaak bruin, grijs of geelachtig met donkere lengtestrepen

• Slijmerig oppervlak

• Geen zichtbare segmenten zoals bij regenwormen

Leefgebied

• Oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië

• Tegenwoordig wereldwijd te vinden door plantenhandel

• Komt voor in tuinen, bossen, kassen en vochtige plekken

• Houdt van schaduw, vocht en warmte

• Overdag verstopt, vooral 's nachts actief

Voeding

De hamerhoofdplatworm is een roofdier en eet vooral:

• Regenwormen

• Slakken

• Insectenlarven

• Andere kleine bodemdieren

Hij jaagt door zijn prooi met slijm te bedekken en verteert die buiten zijn lichaam met enzymen. Daarna zuigt hij het vloeibare voedsel op.

Gif en gevaar

• Produceert tetrodotoxine, een sterk zenuwgif

• Dit gif beschermt hem tegen roofdieren

• Voor mensen niet dodelijk bij aanraking, maar:

  • Kan huidirritatie veroorzaken

  • Giftig bij inslikken

• Aanraken met blote handen wordt afgeraden

Regeneratie (bijzonder maar problematisch)

De hamerhoofdplatworm staat bekend om zijn extreme regeneratie:

• Elk lichaamsdeel kan uitgroeien tot een nieuwe worm

• In stukken snijden vermeerdert hem juist

• Zelfs kleine fragmenten kunnen overleven

Voortplanting

• Zowel seksueel als ongeslachtelijk

• Ongeslachtelijk door zichzelf in stukken te delen

• Legt soms eitjes, maar dat is niet altijd nodig

Effect op de natuur

• Wordt beschouwd als een invasieve soort

• Vormt een bedreiging voor:

  • Regenwormen (belangrijk voor gezonde bodem)

  • Lokale bodemecosystemen

• Heeft weinig natuurlijke vijanden door zijn gif

Wat moet je doen als je er een ziet?

• Niet doorsnijden

• Niet met blote handen aanraken

• Gebruik zout, azijn of alcohol om hem te doden

• Of verwijder hem met handschoenen en sluit hem af

Waarom is hij zo berucht?

• Vreemd uiterlijk

• Giftig

• Bijna "onsterfelijk" door regeneratie

• Slecht voor het ecosysteem

• Duikt steeds vaker op in Europa