Europese Meerval

De Europese meerval (ook wel wels genoemd) is een van de meest indrukwekkende zoetwatervissen van Europa. Hier is een volledig overzicht, zonder bronverwijzingen.

Algemene kenmerken

De Europese meerval is de grootste zoetwatervis van Europa. Hij heeft een lang, slangachtig lichaam zonder schubben, een brede platte kop en een enorme bek. Rond die bek zitten lange baarddraden (tastorganen) waarmee hij prooien opspoort, zelfs in volledig donker of troebel water.

• Kleur: meestal donkerbruin tot zwart, met lichtere vlekken

• Buik: lichtgrijs tot wit

• Huid: glad en slijmerig

Grootte en leeftijd

Deze vis kan extreem groot worden:

• Lengte: meestal 1–2 meter, soms meer dan 2,5 meter

• Gewicht: vaak 30–80 kg, uitschieters boven de 100 kg

• Leeftijd: kan 60 tot zelfs 80 jaar oud worden

Door zijn lange levensduur groeit hij zijn hele leven door.

Leefgebied

De Europese meerval leeft in:

• Grote rivieren

• Meren

• Stuwmeren

• Langzaam stromende wateren

Hij houdt van diep water met schuilplaatsen zoals boomwortels, rotsen, brugpijlers en kuilen. Overdag is hij meestal passief en verstopt; 's nachts wordt hij actief.

Oorspronkelijk kwam hij vooral voor in Oost- en Midden-Europa, maar hij heeft zich sterk verspreid naar West-Europa.

Gedrag

• Nachtactief: jaagt vooral in de schemering en 's nachts

• Solitaire vis: leeft meestal alleen, behalve tijdens de voortplanting

• Territoriaal: grote exemplaren hebben vaste leefgebieden

Ondanks zijn angstaanjagende uiterlijk is hij meestal rustig en energiezuinig.

Zintuigen

De Europese meerval ziet slecht, maar compenseert dat met:

• Zeer gevoelige baarddraden

• Uitstekend reukvermogen

• Gevoelige zijlijn waarmee hij trillingen in het water detecteert

Hierdoor kan hij zelfs in volledige duisternis effectief jagen.

Voedsel

Het is een opportunistische roofvis. Hij eet vrijwel alles wat hij kan grijpen:

• Vissen (brasem, karper, snoekbaars, paling)

• Kreeften en andere ongewervelden

• Amfibieën (kikkers)

• Watervogels (vooral jonge of zwakke exemplaren)

• Soms kleine zoogdieren die in het water vallen

Grote meervallen kunnen verrassend creatief jagen, bijvoorbeeld door vissen naar ondiep water te drijven.

Voortplanting

• Paaitijd: late lente tot vroege zomer

• Watertemperatuur: rond 18–22 °C

• Het mannetje maakt een nest in ondiep water

Het vrouwtje kan tienduizenden eieren leggen. Het mannetje bewaakt het nest en beschermt de eieren en larven fel tegen indringers.

Relatie met mensen

• Niet gevaarlijk voor mensen, al kan een grote meerval zich verdedigen als hij wordt vastgepakt

• Populair bij sportvissers vanwege zijn grootte en kracht

• In sommige landen gegeten; het vlees is stevig en graatarm

Er bestaan veel mythes en verhalen over meervallen die honden of mensen zouden aanvallen, maar die zijn sterk overdreven.

Ecologische rol

De Europese meerval staat vaak bovenaan de voedselketen en:

• Reguleert vispopulaties

• Verwijdert zwakke en zieke dieren

• Heeft grote invloed op het ecosysteem

In sommige gebieden wordt hij als invasief gezien vanwege zijn impact op lokale fauna.

Bijzonderheden

• Kan harde "knorrende" geluiden maken onder water

• Heeft een verrassend goed geheugen

• Wordt soms vergeleken met een "zoetwatermonster" door zijn formaat