Duivelsrog

19-11-2024

De **duivelsrog**, ook bekend als **Manta birostris** (reuzenduivelsrog) of **Mobula alfredi** (rifduivelsrog), is een indrukwekkende en mysterieuze zeedier dat behoort tot de familie Mobulidae. Deze roggen staan bekend om hun enorme vleugelspanwijdte en elegante bewegingen door het water. Hier is alles wat je moet weten over deze fascinerende dieren:

---

### **Kenmerken**

1. **Uiterlijk**:

- De duivelsrog heeft een platte, driehoekige lichaamsvorm met grote borstvinnen die op vleugels lijken.

- Ze hebben een donkere rug (zwart, grijs of blauw) en een lichtere onderzijde met unieke vlekpatronen die per individu verschillen.

- Bij de mond bevinden zich twee "cephalische lobben" (hoornachtige uitstulpingen) die hen hun naam "duivelsrog" geven. Deze lobben helpen bij het sturen van voedsel naar hun mond.

2. **Grootte**:

- De grootste soort, de reuzenduivelsrog (Manta birostris), kan een spanwijdte van wel 7 meter bereiken en een gewicht van meer dan 1.300 kilogram.

- De kleinere rifduivelsrog (Mobula alfredi) heeft een spanwijdte tot ongeveer 5 meter.

3. **Levensduur**:

- Ze kunnen tot 20-40 jaar oud worden.

---

### **Leefgebied**

- Duivelsroggen komen voornamelijk voor in tropische en subtropische wateren over de hele wereld, vaak rond koraalriffen en kustgebieden.

- Ze zwemmen soms in open zee, maar worden ook vaak waargenomen in ondiepe wateren.

---

### **Gedrag**

1. **Voeding**:

- Duivelsroggen zijn **filtervoeders**. Ze voeden zich met plankton, kleine vissen en kreeftachtigen.

- Terwijl ze door het water bewegen, filteren ze voedsel uit het water met behulp van kieuwlamellen.

2. **Sociale interacties**:

- Ze kunnen zowel solitair als in groepen leven.

- Vaak worden ze gezien bij "poetsstations", waar kleine vissen zoals poetslipvissen hen ontdoen van parasieten.

3. **Beweging**:

- Duivelsroggen zwemmen met sierlijke vleugelslagen die lijken op het vliegen door het water.

- Ze staan bekend om hun sprongen boven het wateroppervlak, mogelijk als communicatie of om parasieten kwijt te raken.

---

### **Voortplanting**

- Duivelsroggen planten zich voort via **ovovivipariteit**: de eieren ontwikkelen zich in het lichaam van het vrouwtje en komen daar ook uit. Vervolgens wordt een volledig ontwikkelde pup (jong) geboren.

- Meestal wordt slechts één jong per keer geboren.

- Het duurt vaak jaren voordat een vrouwtje opnieuw jongen krijgt, wat bijdraagt aan hun kwetsbaarheid als soort.

---

### **Bedreigingen**

1. **Natuurlijke vijanden**:

- Grote haaien en orka's zijn natuurlijke vijanden van de duivelsrog.

2. **Menselijke bedreigingen**:

- **Overbevissing**: Ze worden vaak gevangen vanwege hun kieuwlamellen, die in sommige delen van de wereld worden gebruikt in de traditionele geneeskunde.

- **Plasticvervuiling**: Plasticdeeltjes in het water vormen een risico voor filtervoeders.

- **Klimaatverandering**: Opwarming van de oceanen en de vernietiging van koraalriffen bedreigen hun leefgebied.

- **Bijvangst**: Duivelsroggen raken vaak verstrikt in visnetten.

---

### **Beschermingsstatus**

- Volgens de **IUCN Rode Lijst** zijn sommige soorten duivelsroggen, zoals de reuzenduivelsrog, kwetsbaar of bedreigd. Beschermingsmaatregelen omvatten:

- Beperkingen op de visserij.

- Het instellen van beschermde mariene gebieden.

- Bewustwordingscampagnes over de ecologische waarde van deze dieren.

---

### **Interessante weetjes**

1. Duivelsroggen hebben een groot brein in verhouding tot hun lichaamsgrootte, wat wijst op een hoge mate van intelligentie.

2. Ze lijken te genieten van interactie met duikers en zijn bekend om hun nieuwsgierige aard.

3. De vlekpatronen op hun buik worden gebruikt door wetenschappers om individuele roggen te identificeren, net zoals vingerafdrukken bij mensen.

Duivelsroggen zijn niet alleen indrukwekkend vanwege hun grootte en schoonheid, maar spelen ook een cruciale rol in de gezondheid van mariene ecosystemen. Het behoud van deze dieren is essentieel voor een gezonde oceaan.